ဟင့္အင္းကိုေက်ာ္ျဖတ္ျခင္း (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္ ဘာသာၿပန္သည္) Getting Past No William Ury

ခက္ခဲေသာသူမ်ားႏွင့္ ညွိႏႈိင္းျခင္း

Negotiating with difficult people

အမွာစာ

“ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးျခင္းဆုိသည္မွာ ေန႕စဥ္ရင္ဆုိင္ၾကရသည့္ကိစၥျဖစ္သည္” ဟူ၍ဤစာတမ္းကို အစခ်ီထားပါသည္။ ႏိုိင္ငံ၏ ျပႆနာမ်ားကို ယဥ္ေက်းညင္သာေသာ ႏိုင္ငံေရးနည္းမ်ားျဖင့္ ေျဖရွင္းလုိသူမွန္သမွ်တုိ႔သည္ ေတြ႕ဆုံညွိႏႈိင္းျခင္းနည္းလမ္းကို တန္ဖိုးထားအားကိုးၾကသည္ သာျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဤစာတမ္းသည္ ဂုဏ္သိကၡာရွိ၍ အဆင့္ျမင့္သည့္ႏုိင္ငံေရးလုပ္လုိ သူမ်ားအတြက္မ်ားစြာမွ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။

တဖက္ကသေဘာတူညီမႈယူလုိေသာ္လည္း တဖက္ကျငင္းဆန္လွ်င္ ဘာလုပ္ရမည္ နည္းစေသာ ျပႆနာမ်ားကို ဤစာတမ္းတြင္ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာထားပါသည္။ “တဖက္လူသ ေဘာေပါက္ေအာင္လုပ္ပါ၊ဒူးေထာက္ေအာင္မလုပ္ပါႏွင့္” စေသာ ပညာသားပါလွသည့္ လုပ္ ကိုင္နည္းမ်ဳိးကို အက်ယ္တ၀င့္တင္ျပထားပါသည္။

နိဂုံးတြင္ “ဆန္႕က်င္သူကို မိတ္ဖက္အသြင္ေျပာင္းျခင္း” ဟူေသာေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေျဖရွင္း ၍မရသကဲ့သို႔ရွိေနေသာ ျပႆနာမ်ားကို ရႈေထာင့္သစ္မွ ၾကည့္၍ ေျဖရွင္းနည္းရွာႏိုင္ပုံကို ရွင္း ျပထားပါသည္။

ကၽြန္မတို႔ႏုိင္ငံအေနႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ကၽြန္မတုိ႔အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အေန ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ လက္ရွိရင္ဆုိင္ေနရေသာ အခက္အခဲမ်ားကိုေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းျခင္း ျဖင့္သာေက်ာ္လႊားႏုိင္မည္ဟု ခုိင္မာစြာ ယုံၾကည္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းျခင္း၏ အႏွစ္သာရႏွင့္ အက်ဳိးအျမတ္တို႔ကို ေစငွစြာနားလည္သေဘာ္ေပါက္ေစႏိုင္မည့္ ဤစာတမ္းကို အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အဖြဲ႔၀င္မ်ားႏွင့္ ဒီမုိကေရစီကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးတန္ဖိုးထားသူမ်ားအား လုံးေသခ်ာစြာ ဖတ္ရႈေလ့လာၾကပါရန္ တုိက္တြန္းအပ္ပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္

အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္

ျဖန္႕ၾကက္ၾကည့္ရႈျခင္း

ခက္ခဲသူမ်ားႏွင့္ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းျခင္း

သံတမန္ပရိယာယ္ဆုိသည္မွာ သင္လုပ္လုိသည့္ အလုပ္ကို တဖက္သားအားလုပ္ခြင့္ေပးလိုက္ ျခင္းပင္ျဖစ္၏။ အီတလီသံတမန္ ဒန္နီရယ္ပါး

ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးျခင္းဆုိသည္မွာ ေန႕စဥ္ရင္ဆုိင္ေနၾကရသည့္ကိစၥျဖစ္သည္။ မနက္လက္ဖက္ရည္ ေသာက္ေနစဥ္ သင္ကဖိနပ္တရံ၀ယ္ဖုိ႔လုိအပ္ေနၿပီဟုဆုိသည္၊ ဇနီးသည္က ဒီလေတာ့အကုန္အက်ေတြမ်ားေနၿပီ မ၀ယ္ပါနဲ႔ဦးဟု ဆုိသည္။

ရုံးကုိေရာက္သည့္အခါ မိမိကေသေသခ်ာခ်ာ အခ်ိန္ယူ၍ျပင္ဆင္ထားေသာ တင္ျပခ်က္ကို အထက္အ ရာရွိက ေခါင္းစဥ္ေလာက္ကို ဖတ္ၾကည့္ၿပီး ပယ္ခ်လိုက္သည္။ အလားတူကိစၥရပ္မ်ားကို လူတုိင္းႀကဳံဖူးၾကသည္ သာျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ တခ်ိန္မဟုတ္တခ်ိန္ တနည္းမဟုတ္တနည္း ကတ္သတ္ခဲကတ္ေသာသူမ်ား ႏွင့္ ဆက္ဆံၿပီး ညွိႏႈိင္းတိုင္ပင္ၾကရမည္သာျဖစ္သည္။ ကတ္သတ္ခဲကတ္ေသာသူမ်ားဟုဆိုရာ၌သာမန္အေျခအ ေနတြင္ သေဘာေကာင္းလုိက္ေလ်ာတတ္သူတို႔သည္ပင္ က်ပ္တည္းေသာအေျခအေနတြင္ စိတ္တုိၿပီး လက္ ေပါက္ကတ္သူမ်ား ျဖစ္သြားတတ္သည္ကို သတိျပဳသင့္သည္။

တကယ့္ကို ခက္ခဲေသာအေျခအေနမ်ားလည္း ရွိတတ္ပါသည္။ သင့္စကားကုိ လုံး၀နားမေထာင္ဘဲသူ ေျပာလိုရာေျပာေနသူႏွင့္ မည္သုိ႔ေဆြးေႏြးရမည္နည္း။ သူလုိခ်င္သည့္အခ်က္မရလွ်င္ စိတ္ဆိုး၊ စိတ္ေကာက္ တတ္သူႏွင့္ ဘာဆက္လုပ္သင့္္သနည္း။ ငါေျပာသလုိလုပ္ မလုပ္ႏုိင္ရင္သြားေတာ့ဟုဆုိေနလွ်င္ တကယ္ပဲထျပန္ ရေတာ့မလား။

သို႔မဟုတ္ ေဆြးေႏြးေနစဥ္ တေလွ်ာက္လုံး သင္ေျပသမွ်ကို ၾကားေဖာက္ၿပီး ေႏွာက္ယွက္တတ္သူမ်ား၊ သင့္ကို စိတ္မခ်ရ အရည္အခ်င္းမမီဟု စြပ္စြဲေနသူမ်ား။ ေဆြးေႏြးေနရသည္ကိုပင္ သင့္အျပစ္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ထင္ေအာင္လုပ္ေနသူမ်ား၊ သင္ကသာအေလွ်ာ့မေပးလွ်င္ေတာ့ ျပႆနာအႀကီးအက်ယ္တက္ၿပီဟု ၿခိမ္းေျခာက္ ေနသူမ်ားကို မည္သို႔ကိုင္တြယ္ရမည္နည္း။

အခ်က္အလက္အမွားမ်ား (သို႔မဟုတ္) လိမ္လည္ထားေသာ အေထာက္အထားမ်ားကိုသုံးေနသူ၊ သေဘာတူညီခ်က္တခုခုရခါနီးမွ မျဖစ္ႏုိင္ေသာေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို တင္ျပလာသူ၊ အဓိပာယ္မရွိအခ်ိန္ဆြဲသူ (သို႔မဟုတ္) ေဆြးေႏြးရန္ကုိပင္ မ်က္စိမွိတ္ၿပီးျငင္းဆန္ေနသူမ်ားႏွင့္ မည္သုိ႔ေဆြးေႏြးရပါမည္နည္း။

သေဘာတရားမ်ားအရဆိုလွ်င္ေတာ့ သင္တို႔သည္ အျခားတဖက္လူ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ား၊ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကို ရွာေဖြေဖၚထုတ္ၾကမည္။ ထုိ႔ေနာက္ ႏွစ္ဖက္အက်ဳိးရွိႏိုင္မည့္ အလားအလာမ်ားကို ၀ုိင္း၀န္း စဥ္းစားၾကမည္။ ထုိ႔ေနာက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္လက္ခံႏိုင္သည့္ သေဘာတူညီခ်က္တခုကို ရွာေဖြေဖၚထုတ္ၾကမည္။ ဤ သည္မွာ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးအေျဖရွာျခင္းတို႔၏ အႏွစ္သာရဟုဆိုၾကသည္။

သုိ႔ေသာ္ သင့္တဖက္လူသည္ ဤသို႔ေသာပုံစံမ်ဳိးကို စိတ္မ၀င္စားဘူးဆုိလွ်င္ဘယ္လုိလုပ္မည္နည္း။ သင္ကေတာ့ သေဘာတူညီခ်က္တခုကို လုိခ်င္သည္။ သူက “ဟင့္အင္း” ဟုသာ တြင္တြင္ျငင္းဆန္ေနၿပီဆိုလွ်င္ ဘာလုပ္မည္နည္း။


စိန္ေခၚခ်က္ - ၅ ခု

“ဟင့္အင္း” ကိုေက်ာ္ျဖတ္လိုလွ်င္ “ဟင့္အင္း” ၏ေနာက္ကြယ္တြင္ ဘာရွိေနသည္ကို သိေအာင္လုပ္ရမည္။ မ်က္စိမွိတ္၍ ျငင္းဆန္ေနျခင္း၊ တုိက္ခုိက္ေစာ္ကားျခင္း၊ ေကာက္က်စ္ျခင္းတုိ႔သည္ တဖက္လူ၏ ပင္ကိုယ္ဗဇပင္ ျဖစ္သည္ဟု ခပ္လြယ္လြင္ စြပ္စြဲရန္မသင့္ပါ။ ထိုသို႔ျပဳမူတတ္ေသာ အက်င့္တုိ႔၏ ေနာက္တြင္မည္သို႔ေသာ ေစ့ေဆာ္ခ်က္မ်ားရွိသည္ကိုသိႏုိင္လွ်င္ သူ႔အမူအက်င့္မ်ားကိုလည္း ေျပာင္းပစ္ႏုိင္ပါသည္။

သူကေစာ္ကားတုိက္ခုိက္ေနျခင္းသည္ သူစိတ္ဆုိးရန္လုိေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္သည္။ သူကအေလ်ာ့ အ တင္းမရွိျခင္းသည္ သူေၾကာက္ရြံ႕ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ ထုိ႔အျပင္သူက ဤနည္းကလြဲလွ်င္ အျခားဘာ မွမသိေသာေၾကာင့္ဤသို႔ ကတုတ္က်င္းထဲ့၀င္၍ ပိတ္ဆုိ႔ခုခံေနျခင္းလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

သူကေလးဘ၀က ေဆာ့ကစားရင္းတတ္ခဲ့ေသာ ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းသည့္နည္းအတုိင္း လုိက္နာေနသည္ လည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။

လက္ေျမွာက္အရႈံးေပးျခင္းမွလြဲလွ်င္ ဇြတ္ေပ၍ တုိက္ခုိက္ေနျခင္းတခုသာ ရွိသည္ဟု သူနားလည္ထားပုံ ရပါသည္။

အကယ္၍ ပူးေပါင္းညွိႏႈိုင္းအေျဖရွာ၍ရႏုိင္သည္ဟု သူကသေဘာေပါက္ထားလ်က္ႏွင့္ သူ႔အတြက္အ က်ဳိးမရွိဟုထင္လွ်င္ သူကျငင္းပယ္မည္သာျဖစ္သည္။ အကယ္၍သူက သူ၏အက်ဳိးစီးပြားကို အာမခံႏုိင္သည္ဟု ဆုိဦးေတာ့ သူ၏ လက္ရွိအေျခအေနမွ ေနာက္ဆုတ္ရျခင္းျဖင့္ မ်က္ႏွာပ်က္မခံလုိဘဲရွိတတ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ ညွိႏႈိင္း ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးရန္အႀကံသည္ သင့္ထံကစည္ဆုိပါက ထုိအခ်က္( သင္ကစတင္ခဲ့သည္ဆုိသည့္အခ်က္) ေၾကာင့္ ပင္ သူကတမင္ပယ္ခ်တတ္ပါေသးသည္။

ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၏ ရလဒ္တြင္ ႏိုင္သူႏွင့္ရႈံးသူဟူ၍သာရွမည္ဟု သူကသတ္မွတ္ထားၿပီးငါသည္ ႏုိင္ကိုႏိုင္ ရမည္ဟု ဆုံးျဖတ္ထားျခင္းလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ သို႔မဟုတ္ မိမိကိုယ္မိမိ အင္အားရွိလွၿပီဟုသတ္မွတ္ထားၿပီး အ ဘယ္ေၾကာင့္ေဆြးေႏြးရမည္နည္းဟု ထင္ေနျခင္းလည္းျဖစ္တတ္သည္။ “ ငါ့ဘက္ကေတာ့တျပားသားမွအေလ်ာ့ မေပးႏုိင္၊ မင္းတုိ႔ဘယ္ေလာက္ေလွ်ာ့ႏိုင္မလဲ” ဟူေသာခံယူခ်က္မ်ဳိးလည္းရွိတတ္ၾကပါသည္။

ဤသို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားကို ေက်ာ္္လြန္ႏိုင္ရန္ အခ်က္ ငါးခ်က္ကို ေက်ာ္ျဖတ္ရပါမည္။

(၁) သူ၏ ဆိုးရြားေသာခံစားခ်က္မ်ား

(၂) သူ႔၀သီဓေလ့အက်င့္မ်ား

(၃) ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးျခင္း၏ ရလဒ္မ်ားအေပၚ သူ၏ အဆုိးျမင္၀ါဒ

(၄) သူ႔ကိုယ္သူအထင္ႀကီးေနျခင္း

(၅) သင္၏ျပန္လည္တုန္႔ျပန္လုိမႈ

တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ပထမ အေရးအႀကီးဆုံးအခ်က္မွာ သင္ကျပန္မတုံ႔ျပန္မိဖုိ႔ျဖစ္သည္။ “သူကေတာင္ ေစာ္ကားေမာ္ကား လုပ္ေနေသးတာ ငါကျပန္ခ်လိုက္မယ္” ဟူေသာ အေတြးမ်ဳိးမ၀င္မိဖို႔ျဖစ္သည္။ မိမိ၏ အျပဳအမူမ်ားကိုထိန္းရန္လုိ ပါသည္။ ျပန္လည္တုန္႔ျပန္မည့္အစား မိမိ၏ စိတ္ကို တည္ၿငိမ္ေအာင္ထား၍ ဦးတည္ခ်က္မ်က္ျခည္မျပတ္ေစရန္ လုိပါသည္။

ဒုတိယအခ်က္မွာ တဖက္လူ၏ သေဘာထားဆိုးမ်ားကို ပေပ်ာက္ေစဖို႔ျဖစ္သည္။ သူ၏ ေၾကာက္ရြံ႕မႈ ႏွင့္ ရန္လုိမႈတုိ႔ကို ပေပ်ာက္ေစရန္မွာ သူ၏ အကာအကြယ္မ်ားကို ေဖာက္ထြင္း၍ သူနားေထာင္ေအာင္ေျပာႏုိင္ဖို႔လို သည္။

တတိယအခ်က္မွာ ကစားကြက္ေျပာင္းဖုိ႔ျဖစ္သည္။ သူ၏လုပ္ေနက် လွည္ဖ်ားမႈမ်ား၊ ေစာ္ကားတုိက္ ခုိက္မႈမ်ား၊ ဇြတ္ျငင္းတတ္မႈမ်ားကို လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ယခင္လုပ္ရပ္မ်ားကိုရပ္ဆုိင္း၍ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အက်ဳိးရွိေစမည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြၾကရန္ျဖစ္၏။

စတုတၳအခ်က္မ်ာ ႏွစ္ဖက္စလုံးကလိုက္ေလ်ာျခင္းျဖင့္ တဦးႏွင့္တဦး ကြာဟခ်က္မ်ား က်ဥ္းေျမာင္းသြား ေအာင္လုပ္ရန္၊ သူ႕ဖက္က လုိက္ေလ်ာရျခင္းျဖင့္ သူ႔မ်က္ႏွာမပ်က္ေစရန္ သို႔မဟုတ္ရရွိလာမည့္ သေဘာတူညီ ခ်က္သည္ သူ႔အတြက္ ေအာင္ျမင္ျခင္းတရပါအျဖစ္ ျမင္လာေစရန္လုပ္ေပးဖုိ႔ျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ သေဘာ တူရလြယ္ေစျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

သင့္တဖက္လူသည္အင္အားကိုသုံးျခင္းျဖင့္ အႏိုင္ရႏုိင္သည္ဟု ဆက္လက္ယုံၾကည္ေနဆဲျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထုိအခါ သင္ကလည္း သင္၏အင္အားကိုအသုံးခ်ရမည္ျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ ထုိသို႔အသုံးခ်ျခင္းျဖင့္ သူႏွင့္သင္ ရန္သူ ျဖစ္မသြားဖို႔ကို သတိထားရမည္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေနာက္ဆုံးအခ်က္မွာ သူျငင္းပယ္ရန္ခက္သည့္အေျခအေန ကိုဖန္တီးဖို႔ျဖစ္သည္။


ထုိးေဖာက္ေက်ာ္ျဖတ္ျခင္းမဟာဗ်ဴဟာ

ဤစာတမ္းတြင္ အထက္တြင္ေဖၚျပခဲ့ေသာ စိန္ေခၚခ်က္ငါးခုကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည့္ ထိုးေဖာက္ေက်ာ္ ျဖတ္ေဆြးေႏြးျခင္းဆုိင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာကို ဆက္လက္ေဆြးေႏြးသြားပါမည္။ အဆင့္ဆင့္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဆုိ ပါက မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ထိပ္တုိက္ေတြ႔ရမည့္ အေျခအေနမွ ပခုံးခ်င္းယွဥ္၍ ျပႆနာေျဖရွင္းရသည့္ အေျခအေနကို ေရာက္သြားေစလိမ့္မည္။ သတိျပဳရမည္မွာ မည္သည့္နည္းလမ္းမွ ေအာင္ျမင္မႈကို မုခ်ရေစမည္ဟုတာ၀န္မခံႏိုင္ ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

ဤမဟာဗ်ဴဟာသည္ အလုိလုိသိဥာဏ္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖက္ျဖစ္သည္။ ဆုိလုိသည္မွာ ခက္ခဲေသာ အေျခ အေနတြင္ သင္ကသဘာ၀အတုိင္းတုံးျပန္မည့္ လမ္းေၾကာင္းႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ကိုလုပ္ရန္လုိလိမ့္မည္။

တဖက္လူကသင့္ကို တိုက္ခိုက္လာမည္ သို႔မဟုတ္ သင့္ကမ္းလွမ္းခ်က္မ်ားကို ပိတ္ဆို႔ထားမည္ဆုိပါက လူ႔သဘာ၀အရ သင္ကလည္း သူ႔လုိပင္ တုံ႔ျပန္လုိမည္သာျဖစ္သည္။ သူက သူ႔အေနအထားမွ တျပားမွမေလ်ာ့ ႏိုင္ဟုဆိုလွ်င္ သင္ကလည္းဖိအားေပးခ်င္မည္။ ဤသို႔ျဖင့္ တဖက္သား၏ ခုခံမႈကို ေခ်ဖ်က္ရန္ႀကိဳးစားရင္းပို၍ပို၍ ဆုိးရြားေသာခုခံမႈႏွင့္ ရင္ဆုိင္လာရတတ္သည္။

ထိုးေဖာက္ေက်ာ္ျဖတ္ျခင္းမဟာဗ်ဴဟာ၏ အႏွစ္သာရမွာ သြယ္၀ုိက္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။ သင္က တဖက္လူ၏ ခုခံမႈကို ေ၀ွ႔ေရွာင္သြားရန္ျဖစ္သည္။ အႀကံဥာဏ္အသစ္အဆန္းကို ရိုက္သြင္းမည့္အစား သူ႕ဘာသာ သူ စဥ္းစားမိလာေအာင္ေဆာင္ရြက္ပါ။

သူ႔ကုိသာေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု ေျပာမည့္အစား သူ႔ဘာသာသူေတြးေခၚလာပါေစ။ သူ႔အတားအဆီးမ်ား ကို သင္က ေခ်ဖ်က္ဖုိ႔ႀကိဳးစားမည့္အစား သူ႔ဘာသာသူ ေဖာက္ထြက္လာပါေစ။ အခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ ထိုးေဖာက္ ေဆြး ေႏြးျခင္းမဟာဗ်ဴဟာဆုိသည္မွာ သင္၏ နည္းလမ္းတို႔ကို တဖက္လူကို အသုံးခ်ေစျခင္းျဖစ္သည္။

ဤမဟာဗ်ဴဟာကို ေနရာတိုင္းတြင္သုံးႏုိင္ပါသည္။ စစ္ပြဲတခုကို ေျပၿငိမ္းေအာင္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ သံ တမန္မ်ားမွအစ လင္ႏွင့္မယား အိမ္မႈျပႆနာကို ေဆြးေႏြးပြဲအဆုံး အသုံးခ်၍ ရႏုိင္ပါသည္။

အဆင့္ (၁)

မတုံ႔ျပန္ပါႏွင့္ ( ျပန္မခ်ပါႏွင့္)

ပြဲၾကည့္စင္ျမင့္ေပၚကိုသြားလုိက္ပါ

စိတ္ဆုိးေနတုန္းစကားေျပာလွ်င္ ေနာင္ခါ၌ ေနာင္တအႀကီးအက်ယ္ရမည့္ အေကာင္းဆုံးေသာမိန္႕ခြန္းကို ေျပာမိပါလိမ့္မည္။ (အမ္းဗရိစ့္ ဘီးယားစ္)

မိမိပတ္၀န္းက်င္မွ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္လွ်င္ပါ၀င္ေဆြးေႏြးေနသူတို႔ တဦးႏွင့္တဦး မဆင္မခ်င္ တုံ႔ျပန္ေနပုံကို အမ်ားအျပားေတြ႕ရပါလိမ့္မည္။ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးမႈအမ်ားကို ေအာက္ပါအတုိင္းေတြ႔ရ မည္။

ခင္ပြန္း (ျပႆနာ၏ ေသာ့ခ်က္ကုိေတြ႕ရွိၿပီဟုယူဆကာ) “ တုိ႕အိမ္ေတာ့အားလုံး ရႈပ္ပြေနတာပဲ တစ္ခုခုလုပ္ၾက မွျဖစ္မယ္။”

ဇနီး (မိမိအားတုိက္ရုိက္ထိခိုက္သည္ဟုယူဆၿပီး) “ ရွင္ကဘာတခုမွ လက္ဖ်ားနဲ႔မတို႔ဘဲနဲ႔ ရွင္တာ၀န္ယူထား တာေတြေတာင္ တခုမွ မလုပ္ေသးဘူးမဟုတ္လား မေန႔ညကဆုိ ....”

ခင္ပြန္း (ျဖတ္၍) “ ငါသိပါတယ္ကြာ၊ ဆုိလုိတာက ....”

ဇနီး (နားမေထာင္ဘဲ) “ အမႈိက္ကားလာရင္ ေပးပါမယ္ဆုိၿပီး ဒီမနက္မွ က်မပဲလုပ္လုိက္ရတယ္”

ခင္ပြန္း (ျပႆနာအရင္းကိုျပန္ေဖၚရင္း) “ မင္းအျပစ္ကိုမင္းသိပ္ဖုံးမေနနဲ႔ ကိုယ္ဆုိလိုတာက တုိ႔ႏွစ္ေယာက္စ လုံး”

ဇနီး (နားမေထာင္ဘဲ) “ ေနာက္ၿပီး ဒီေန႔ကေလးေတြ ေက်ာင္းသြားပို႔ဖုိ႔က ရွင့္အလွည့္......”

ခင္ပြန္း (ခံရခက္ၿပီး)“ အဲဒါလား၊ ဒီမနက္အစည္းအေ၀းရွိတယ္လုိ႔ငါေျပာထားသားပဲ ”

ဇနီး (ေအာ္၍) “ ဟုတ္တာေပါ့ ရွင့္အခ်ိန္က က်ဳပ္အခ်ိန္ထက္ပိုၿပီးတန္ဖိုးႀကီးသကိုး၊ က်ဳပ္ကဒီမိသားစုမွာ ေနရာတုိင္း ေနာက္တန္းကခ်ည္းပဲ။ စိတ္ကုန္တယ္ရွင့္ စိတ္ကုန္တယ္”

ခင္ပြန္း (ျပန္၍ေအာ္ရင္း) “ ေအာ္ဟုတ္လား။ ဒီအိမ္မွာ ဘယ္သူကပိုက္ဆံရွာေနတယ္ဆုိတာလဲသတိရပါဦး”

အထက္ပါ အျပန္အလွန္ေအာ္ဟစ္ျငင္းခုန္မႈေၾကာင့္၊ ခင္ပြန္းသည္အလုိရွိေသာ အိမ္သန္႔ရွင္းေရးအတြက္ ေရာ ဇနီးသည္အလုိရွိေသာ အိမ္ကိစၥအကူအညီရေရးအတြက္ ပါမည္သို႔မွ်အက်ဳိးမရွိခဲ့ေပ။

သက္ေရာက္မႈတခုက တုံ႔ျပန္မႈတခုကိုျဖစ္ေပၚေစ၍ ယင္းကတဖန္တန္ျပန္တုံ႔ျပန္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစျပန္ သည္။ ဤသို႔ျဖင့္အျငင္းပြားမႈသည္ အဆုံမရွိဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနသည္။ အလုပ္သမားသမဂၢႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆုိင္ရာ၀န္ထမ္းမ်ားသည္ လုပ္ငန္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္၍ အျငင္းပြားၾကေသာအခါ သို႔မဟုတ္ လူမ်ဳိးစုမ်ား သည္ နယ္ေျမႏွင့္ပတ္သတ္၍ စစ္ခင္းၾကေသာအခါ အထက္ပါပုံစံကို ထပ္ခါထပ္ခါေတြ႔ျမင္ရတတ္သည္။

(က) သဘာ၀တုံ႔ျပန္မႈ သုံးမ်ဳိး

လူဆုိသည္မွာ တုံ႔ျပန္မႈယႏၱရားမ်ားျဖစ္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အခက္အခဲတခုခုႏွင့္ရင္ဆုိင္ရေသာအခါ ဘာမွ စဥ္းစားမေနအားေတာ့ဘဲ တုံ႔ျပန္ျခင္းမွာ သဘာ၀ပင္ျဖစ္၏။ အေတြ႔ရအမ်ားဆုံး တုံ႔ျပန္မႈသုံးမ်ဳိးမွာ ေအာက္ပါအ တုိင္းျဖစ္သည္။

(က - ၁) ျပန္၍ထိုးႏွက္ျခင္း

တစုံတေယာက္က မိမိအားတုိက္ခိုက္လာေသာအခါ ဇာတိစိတ္အရ တုံ႔ျပန္မႈ တခုျဖစ္ေပၚ၍ ယင္းမွာထုိ သူအားျပန္လည္တိုက္ခိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိသူအား ထိထိမိိမိ အေၾကာင္းသိသြားေအာင္ အေမာက္ေထာင္ျပရန္ ျဖစ္သည္။ သူကစြာသေလာက္ ကိုယ္ကျပန္စြာရန္ျဖစ္သည္။

တခါတရံ ဤသို႔ထပ္တူထပ္မွ် ျပန္၍စြာျပျခင္းခံရေသာေၾကာင့္ တဖက္လူသည္( ေနာက္ဆုတ္သြား) ၿငိမ္ က်သြားလိမ့္မည္။ သို႔ရာတြင္ အခါမ်ားစြာတြင္ ဤနည္းေၾကာင့္သင္လည္းအက်ဳိးမရွိေသာ၊ တန္ဖုိးႀကီးမားေသာ ရင္ဆုိင္မႈကို ႀကံဳရတတ္သည္။ အက်ဳိးမဲ့ေသာ အျပဳအမူ တခုျပဳလုပ္ေစရန္ သူ႔ကိုအားေပးရာေရာက္သြားေစႏိုင္ သည္။ သူ႔ကိုယ္သူလည္း “ အင္းမင္းငါ့ကို ရန္လုိေနတယ္လုိ႔ ငါယူဆထားတာ ဒါက သက္ေသျပေနတာပဲ” ဟု ေသခ်ာစိတ္ခ်သြားလိမ့္မည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္မူ အခ်ီအခ် ေအာ္ဟစ္ဆူပူမႈ၊ ကေလာ္မႈ၊ စိန္ေခၚမႈ၊ တရားတေဘာင္ ျဖစ္မႈႏွင့္ ေနာက္ဆုံးစစ္ေၾကညာမႈတုိ႔ကို တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ဆက္တုိက္ျဖစ္ေပၚလာလိမ့္မည္။

တုံ႔ျပန္မႈသည္ သင္၏လက္ငင္းလုိလားခ်က္မ်ားကို အက်ဳိးျဖစ္ေစသည့္ အႀကိမ္နည္းပါးသကဲ့သို႔ ေရရွည္ ဆက္ဆံမႈမ်ားကိုလည္း အမ်ားအားျဖင့္ ပ်က္စီးေစတတ္ပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ဆုိရေသာ္ သင့္အဖုိ႔ စစ္ပြဲ (ငယ္) တပြဲကိုပင္ အႏုိင္ရလုိက္ေသာ္လည္း စစ္ႀကီးတခုလုံးကို ရႈံးရသကဲ့သို႔ရွိပါသည္။

တုံ႔ျပန္ျခင္းႏွင့္ပတ္သတ္သည့္ ေနာက္ျပႆနာတခုမွာ ႏွစ္ဖက္စလုံးသည္ အရည္အခ်င္းတူသူမ်ားျဖစ္ၿပီး အတုိက္အခုိက္ အတို႔အေထာင္ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားျဖစ္ေနတတ္သည္။ မူလကပင္ သင္ကသူတို႔အား တုံ႔ျပန္တုိက္ ခိုက္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ထားေကာင္းထားခဲ့ၾကေပလိမ့္မည္။ မိမိကသူတုိ႔ကို ျပန္၍ တုိက္ခုိက္သည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ သူတို႔ ၏ အကြက္ထဲ၀င္မိရက္သားျဖစ္လိမ့္မည္။

(က-၂) အေလွ်ာ့ေပးျခင္း

ျပန္လွန္တုိက္ခိုက္မႈ၏ ဆန္႔က်င္ဘက္မွာ အေလွ်ာ့ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ သင္၏တဖက္လူေၾကာင့္ေဆြးေႏြး ပြဲတြင္ မ်ားစြာ ကသိကေအာက္ျဖစ္ကာ ပြဲျပတ္သြားေစရန္ အေလွ်ာ့ေပးရျခင္းမ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။ သူကသ ေဘာတူညီမႈမရျခင္းသည္ သင့္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု အဓိပာယ္ေပါက္သည္အထိ ဖိအားေပးလာႏုိင္ပါသည္။ေဆြး ေႏြးပြဲတာရွည္လာျခင္း၊ ဆက္ဆံမႈပ်က္ျပားျခင္း၊ ရသမွ် အခြင့္အလမ္းအားလုံးဆုံးရႈံးျခင္းတုိ႔အတြက္ လုံး၀တာ ၀န္ ရွိသည္ဟုဆုိလွ်င္ သင္လက္ခံႏိုင္မည္လား၊ အေလွ်ာ့ေပးလုိက္ျခင္းက ပို၍ေကာင္းသည္ဟုထင္သြားတတ္သည္။

ကၽြႏု္ပ္တုိ႔သည္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ေန႔တြင္ “ငါ့ႏွယ့္ေနာ္ ဘာ့ေၾကာင့္မ်ား ဒီေလာက္ တုံးခဲ့ပါလိမ့္္၊ ဘာေတြကိုမ်ား သေဘာတူခဲ့မိပါလိမ့္ ” ဟု ကိုယ့္ကိုယ္ကို အျပစ္တင္မိတတ္ၾကသည္။ ပုံစံအားျဖင့္ ကားတစီး၀ယ္ယူရာတြင္ ကားအေၾကာင္း အေသအခ်ာမေလ့လာဘဲ အ၀ယ္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္မိၾကသည္။ အဘယ္ ေၾကာင့္ ဤသို႔ျဖစ္ရသလဲ၊ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ကားပြဲစားက အနားကပ္ၿပီးတြန္းေနသည္။ သားသမီးက လည္း ကားသစ္ႀကီးေမာင္းၿပီး အိမ္ျပန္ခ်င္ေနၾကသည္။ မိမိကိုယ္တုိင္ကလည္း စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကို (နားမလည္သည့္တုိင္ေအာင္) ေမးရျမန္းရမွာ ရွက္အားနာေနသည္။ တုိ႔ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

အေလွ်ာ့ေပးျခင္းသည္ အမ်ားအားျဖင့္ မေက်နပ္စရာအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကိုလည္းျဖစ္ေစတတ္ပါ သည္။ မိမိကိုယ္တုိင္က အရႈံးေပးလိုက္ရသည္ဟု ခံစားရသည္။ ထုိမွ်မက မိမိၿပိဳင္ဖက္အား သူ၏ (ရန္လို) ျခင္းအ တြက္ အက်ဳိးရွိေစၿပီး မိမိအဖို႔လည္းညံ့သည္။ ေရွာ္သည္။ ေပ်ာ့သည္ ဟူေသာ အမည္ဆုိးရရွိေစမည္။ ယင္းအ ခ်က္ကိုၿပိဳင္ဘက္ႏွင့္အျခားသူမ်ားကလည္း ေနာက္အနာဂတ္အတြင္ အခြင့္အေရးယူႏိုင္သည္။ ကေလးဆိုးတ ေယာက္အား အလုိလိုက္အႀကိဳက္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ ယင္းကေလး၏ အက်င့္(ဆုိး) ကိုခိုင္ၿမဲေစသကဲ့သို႔ ေဒၚသ ထြက္တတ္သူအား အေလွ်ာ့ေပးျခင္းသည္ ေနာင္အခါတြင္ ေဒါသျဖင့္ေပါက္ကြဲျခင္းကို အားေပးရာေရာက္သည္။ သင္၏ အထက္လူႀကီး သို႔မဟုတ္ အမႈသည္၏ ေၾကာက္စရာ(ေဒါသ) သည္ထိန္းခ်ဳပ္လုိ႔မရႏုိင္ဟု ထင္ရတတ္ သည္။ သို႔ရာတြင္ (ေဒါသ) ဆုိသည္မွာ ထိန္းခ်ဳပ္၍ရေသာအရာျဖစ္သည္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သူသည္ သူ႔ထက္ႀကီး ေသာ အထက္လူႀကီးေရွ႕ေမွာက္တြင္ ယခုကဲ့သို႔ ေပါက္ကြဲ၀ံ့လိမ့္မည္မဟုတ္ပါ။

တခါတရံ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔သည္ ယခုေနာက္ဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ အေလွ်ာ့ေပးလုိက္လွ်င္ သူႏွင့္ေနာင္တသက္ တာလမ္းခြဲႏိုင္လိမ့္မည္ဟူေသာ အယူလြဲျဖင့္ ဆင္ျခင္တုံတရားမဲ့သူတဦးအား လိုက္ေလ်ာမႈျပဳလုပ္တတ္သည္။ သို႔ ရာတြင္ အခါမ်ားစြာတြင္ ထုိသူသည္ေနာက္ထပ္အေလွ်ာ့ေပးမႈမ်ားရရွိေအာင္ ကန္းတက္လာတတ္သည္။ အဆုိ တခုရွိသည္။ ယင္းမွာ “ လုိက္ေလ်ာျခင္းဆုိသည္မွာ က်ားတေကာင္ကို အမဲသားတုံးမ်ားဆက္၍ဆက္၍ ေကၽြးေန လွ်င္ယင္းက်ားသည္ အသားကိုၿငီးေငြ႔ၿပီး သက္သတ္လြတ္သမား ျဖစ္လာလိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ျခင္းျဖစ္သည္” ဟု ဆုိပါသည္။


(က-၃) အဆက္ျဖတ္လိုက္ျခင္း

တတိယတုံ႔ျပန္မႈမွာ ဆက္ဆံရခက္သူ၊ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ အဆက္အသြယ္ျဖတ္လုိက္ျခင္းျဖစ္ သည္။ အိမ္ေထာင္တခုဆုိလွ်င္ ကြာရွင္းျခင္း၊ အလုပ္တခုဆိုလွ်င္ ႏႈတ္ထြက္ျခင္း၊ ဖက္စပ္လုပ္ငန္းတခုဆုိလွ်င္ လုပ္ငန္းဖ်က္သိမ္းျခင္းျဖစ္၏။

တခါတရံေရွာင္ျခင္းသည္ မွန္ကန္ေသာနည္းျဖစ္၏။ ပုဂၢဳိလ္ေရး သို႔မဟုတ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းသည္ မိမိ အေပၚ အေပၚစီးရယူေစႏုိင္ေသာကိစၥတရပ္ သို႔မဟုတ္ မၾကာခဏ ေနာင္ဂ်ိန္ခ်ရေသာ ကိစၥတရပ္ျဖစ္ေနပါက ယင္းကိုအဆုံးသတ္ျခင္းကအေကာင္းဆုံးျဖစ္သည္။ ဤသို႔ အဆက္ျဖတ္ျခင္းအားျဖင့္ တဖက္လူသည္ အေျခအ ေနမွန္ကို သိျမင္လာကာ ပို၍ေကာင္းမြန္စြာ ဆက္ဆံလာေစႏိုင္ပါသည္။

သို႔ရာတြင္ အဆက္အသြယ္လုံး၀ျဖတ္ျခင္း၏ ေငြေၾကးတန္ဖိုး၊ စိတ္ဓာတ္ေရးရာတန္ဖိုးမ်ားကား ႀကီးမား တတ္ပါသည္။ ေဖာက္သည္ဆုံးရႈံးျခင္း၊ လုပ္ငန္းတက္လမ္းပိတ္ျခင္း၊ မိသားစုၿပိဳကြဲျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္ပါသည္။ အ ဆက္ျဖတ္ျခင္းသည္ အမ်ားအားျဖင့္ ေနာင္အခါတြင္ ေနာင္တရတတ္ေသာ အရင္စလုိတုံ႔ျပန္မႈမ်ားလည္းျဖစ္တတ္ ပါသည္။ အလုပ္တခုတြင္၀င္ၿပီးမွ အထက္အရာရွိႏွင့္ အဆင္မေျပသူ၊ ကိုယ္ေရးကိစၥတခုကို ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ကို စိတ္ပ်က္သူတုိ႔သည္ အေျခအေနကိုစိတ္မရွည္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ အဆက္ျဖတ္လိုက္သည္ကို မၾကာခဏ ေတြ႔ရတတ္ပါသည္။ ယင္းတုိ႔သည္ တဖက္လူအေပၚတြင္ နားလည္မႈလြဲၿပီး ကိစၥရပ္ေအာင္ျမင္ဖုိ႔ဆက္ ၍ မႀကိဳးစားေတာ့ေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အဆက္ျဖတ္ျခင္းအားျဖင့္ သင္သည္( ကိစၥတရပ္ကို ျပန္၍ျပန္၍ အစိပ်ဳိးေနရ ေသာေၾကာင့္) ဘာတခုမွ ၿပီးေျမာက္ႏုိင္မည္မဟုတ္ေပ။

(ခ) တုံ႔ျပန္ျခင္း၏ အႏၱရာယ္မ်ား

ကၽြႏု္ပ္တုိ႔သည္ တုံ႔ျပန္မႈျပဳလုိက္ေသာအခါ မူလရည္မွန္းခ်က္ကို မ်က္ျခည္ျပတ္သြားတတ္သည္။ ပုံစံတ ခုအေနျဖင့္ ၁၉၇၀-၈၁ ခုႏွစ္က အီရန္တြင္ျဖစ္ပြားေသာျပန္ေပးမႈတြင္ ပင္တဂြန္၏ တုံ႔ျပန္ပုံကုိၾကည့္ပါ။ ျပန္ေပးဆြဲ မႈျဖစ္ခါစအခ်ိန္သတင္းေထာက္တေယာက္က ပင္တဂြန္ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူအား ဤကိစၥအတြက္ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕မ်ားအေနျဖင့္ ဘာမ်ားေဆာင္ရြက္ထားပါသလဲဟုေမးပါသည္။ အေျဖက လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားတြင္ ဓားစာခံမ်ား၏ အသက္အႏၱရာယ္မျဖစ္ေစဘဲလုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္နည္းလမ္းမ်ားစြာရွိပါသည္။ ယခုလည္းဓားစာခံ မ်ားလြတ္ေျမာက္လာၿပီးမွ ေဆာင္ရြက္မည့္ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းကိုင္တြယ္မႈမ်ားကိုႀကံဆေနပါသည္ဟု ဆက္၍ေျပာ သည္။ဤေနရာတြင္ သူသည္မစဥ္းစားေျဖလိုက္ေၾကာင္းသိသာသည္။ ဓားစာခံမ်ားလြတ္ေျမာက္ၿပီးမၾကာမီ အေမ ရိကန္က လက္စားေခ်တုံ႔ျပန္မႈျပဳလုပ္မည္ကို သိထားေသာ အီရန္ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ ဓားစာခံမ်ားကို အဘယ္ အေၾကာင္းေၾကာင့္ လႊတ္ေပးမည္နည္း၊ ပင္တဂြန္သည္ဤေနရာတြင္ မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္ကို မိမိ၏လုိအပ္ခ်က္ကို မိမိ၏ လက္စားေျခလုိစိတ္ႏွင့္ ေရာေထြးသြားျခင္းျဖစ္ေပသည္။

အခါေပါင္းမ်ားစြာတြင္ တဖက္လူသည္ သင့္အား မတုံ႔ျပန္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနျခင္းျဖစ္ႏုိင္သည္။ ထုိအခါ ပထမဆုံး ဆုံးရႈံးမႈမွာ မိမိ၏ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ေအာင္ျမင္စြာေဆြးေႏြးေစႏိုင္သည့္ စြမ္းရည္ကို ဆုံးရႈံးလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ တဖက္လူသည္ သင့္အား မိမိကိုယ္ကိုမထိန္းႏိုင္ဘဲ စဥ္းစားဥာဏ္မဲ့သြား ေစရန္ ႀကိဳးစားျခင္းျဖစ္သည္။ သင့္အားႀကိဳးကိုင္ႏုိင္ေစရန္ မွ်ားေနျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သင္တုံ႔ျပန္သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ သူ၏စက္ကြင္းတြင္ မိသြားေလၿပီ။

တဖက္လူ၏ အဓိကအစြမ္းမွာ သင့္အားမည္မွ်အထိ တုံ႔ျပန္ေအာင္ျပဳႏုိင္သည့္အေပၚတည္သည္။ အေရွ႕ အလယ္ပိုင္းမွ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုငယ္ကေလးတခုသည္ လမ္းေပၚကအေမရိကန္တေယာက္ကို ခပ္လြယ္လြယ္ ဖမ္းထားလုိက္ရုံျဖင့္ ကမၻာ့အင္အားအႀကီးဆုံးႏုိင္ငံႀကီးႏွင့္အတူ တကမၻာလုံး၏ အာရုံစိုက္မႈ စုိးရိမ္ပူပန္မႈတုိ႔ကို ျဖစ္ေပၚရယူေစႏုိင္ပုံကို စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ျပန္ေပးသမားမ်ားတြင္ ကိုယ္ပိုင္အစြမ္းသတၱိဟူ၍ မ်ားမ်ားစားစားမရွိ။ သူ တို႔၏ အဓိကအင္အားကို အေမရိကန္လူထု၏ တုံ႔ျပန္မႈမွရရွိသည္။

တုံ႔ျပန္ျခင္းသည္ သင့္အဖို႔အမွားႀကီးမေရာက္ေစကာမူ သက္ေရာက္မႈ၊ တုံ႔ျပန္မႈဟူေသာ အက်ဳိးမရွိလွ သည့္ သံသရာတခုကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ အထက္တေနရာပါ ဇနီးသည္အားသူ႔ခင္ပြန္းကို ဘာေၾကာင့္ေအာ္ရသ လဲဟု ေမးၾကည့္စမ္းပါ။ “ သူကကၽြန္မကို ေအာ္တာကိုး” ဟုေျဖပါလိမ့္မည္။ ခင္ပြန္းသည္အားေမးၾကည့္လွ်င္ လည္း အလားတူအေျဖမ်ဳိး “သူကက်ဳပ္ကိုေအာ္တာကိုး” ဟုေျဖပါလိမ့္မည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ တုံ႔ျပန္ျခင္းျဖင့္ မိမိသည္ လည္း ျပႆနာ၏ အစိတ္အပိုင္းတခုျဖစ္လာပါလိမ့္မည္။ ဂ်ိပ္(ခ်ိတ္) ဂ်ိပ္ခ်င္းသာ ခ်ိတ္မိႏိုင္သည္ဟူေသာ စကားရွိသည္မဟုတ္ပါလား။

(ဂ) အေပၚကစီးၿပီး ၾကည့္လိုက္ပါ

သင့္ပေရာဂေၾကာင့္ သက္ေရာက္မႈ၊ တုံ႔ျပန္မႈတည္းဟူေသာ သံသရာတခုျဖစ္လာရျခင္းသည္ မေကာင္း ဘူးဆုိလွ်င္ မည္သည္ကေကာင္းပါသလဲ၊ ေကာင္းတာကယင္းစက္၀ုိင္းကိုဖ်က္ပစ္ႏိုင္စြမ္း သင့္တြင္ရွိျခင္းပင္ျဖစ္ ပါသည္။ ႀကိဳက္သည့္အခ်ိန္တြင္ တဘက္သတ္ဖ်က္ပစ္ႏိုင္စြမ္းျဖစ္ပါသည္။ ယင္းမွာ မည္သုိ႔မွ် မတုံ႔ျပန္ျခင္းျဖစ္ သည္။ရူပေဗဒ သင္တန္းတြင္ “သက္ေရာက္မႈတိုင္းတြင္ တူညီ၍ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေသာ တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈရွိ သည္ ” ဟု သင္ၾကားခဲ့ရ၏။ ၄င္းနယူတန္၏ ဥပေဒသသည္ ၀တၳဳ(ပစၥည္း) မ်ားႏွင့္သာ သက္ဆုိင္သည္။ “စိတ္” ႏွင့္မသက္ဆုိင္ပါ။ ၀တၳဳမ်ားက တုံ႔ျပန္သည္ စိတ္ကမတုံ႔ျပန္ဘဲေနလိုကေနႏိုင္သည္။

အိုဟင္နရီ၏ ၀တၳဳတပုဒ္တြင္ တုံ႔ျပန္မႈမျပဳျခင္း၏ အစြမ္းထက္(ထိေရာက္ပုံ) ကိုေတြ႔ႏုိင္သည္။ သားက ေလးကို ျပန္ေပးဆြဲခံရၿပီးေနာက္ မိဘမ်ားသည္ျပန္ေပးသမားမ်ား၏ ေတာင္းဆုိခ်က္ကိုမလိုက္ေလ်ာခဲ့ၾကေပ။ ကာလၾကာေသာအခါ ျပန္ေပးသမားမ်ားသည္ ကေလး၏ တာ၀န္ႀကီးမားလြန္းလွသျဖင့္ ကေလးကို ျပန္ယူၾကပါ ရန္ မိဘမ်ားအားေငြေပး၍ ေတာင္းပန္ခဲ့ၾကရ၏။ ဤ၀တၳဳသည္ စိတ္ဓာတ္ေရးရာလြန္ဆြဲပုံကို ေဖၚက်ဴးျခင္းအား ျဖင့္ ျပန္ေပးသမားမ်ားကို အႏိုင္ယူခဲ့၏။ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈ ခက္ခဲရႈပ္ေထြးလာေသာအခါ ေနာက္ကိုတျခတလွမ္း ဆုတ္လုိက္ပါ။ ေခါင္းရွင္းရွင္းထားၿပီး အေျခအေနကို ဓမၼဓိဌာန္က်က်ၾကည့္ျမင္လုိက္ပါ။ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲသည္ ဇတ္စင္တခုေပၚတြင္က်င္းပေနသည္ဟု ထင္ျမင္လုိက္ၿပီး၊ သင္က ဇတ္စင္အေပၚစီးမွ စီး၍ ျမင္ရေသာ ပြဲၾကည့္စင္ ေပၚသို႔တက္သြားလုိက္ပါ။ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲသည္ ဇတ္စင္တခုေပၚတြင္က်င္းပေနသည္ဟု ထင္ျမင္လုိက္ၿပီး သင္ က ဇတ္စင္အေပၚမွ စီး၍ ျမင္ရေသာ ပြဲၾကည့္စင္ေပၚသို႔တက္သြားလုိက္ပါ။ ဤေနရာတြင္ ပြဲၾကည့္စင္ဆုိသည္မွာ (ေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္) စိတ္ဓာတ္အားျဖင့္ ခြာၾကည့္ျခင္းကိုဆုိလိုသည္။ ပြဲၾကည့္စင္မွေန၍ ဇတ္စင္ေပၚမွရင္ဆုိင္ပြဲကို အျပင္လူတေယာက္လုိ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္အကဲျဖတ္ႏိုင္သည္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အတြက္ မွ်မွ်တတ စဥ္းစားေ၀ဖန္ ၿပီး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

ေရွးဂ်ပန္ဓားေရးပညာတြင္ သင္တန္းသားတုိ႔အား တဖက္ယွဥ္ၿပိဳင္သူကို “ ဟိုးအေ၀က ေတာင္တလုံး” အျဖစ္ရႈျမင္ရန္သင္ၾကားထားသည္။ ဆာမူရိုင္း၏ထိပ္သီးတဦးျဖစ္ေသာ မူဆာရွိက ဤအခ်က္ကို “ အနီးရွိပစၥည္း မ်ားကို အေ၀းမွျမင္နည္း” ဟုေခၚသည္။ “ပြဲၾကည့္စင္” မွ ရႈနည္းသည္ ဤအတုိင္းျဖစ္သည္။

ပြဲၾကည့္စင္သို႔ တက္သြားျခင္းဆုိသည္မွာ မိမိ၏ သဘာ၀အာရုံခံစားမႈစိတ္လႈပ္ရွားမႈမ်ားမွ ေ၀းရာသို႔ ခြာ ျခင္းကိုဆုိလိုသည္။

အမွန္အားျဖင့္ ျဖစ္ႏုိင္လွ်င္ ေဆြးေႏြးပြဲမစမီကပင္ စင္ျမင့္ေပၚသို႔တက္ထားသင့္ေပသည္။ ဤနည္းအား ျဖင့္္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲကာလအတြင္းမွာလည္း အခါအခြင့္ရတုိင္း ပြဲၾကည့္စင္ျမင့္ေပၚ သို႔တက္သင့္သည္။ ကာလတေလွ်ာက္လုံးတြင္ ၿပိဳင္ဖက္၏ ခံရခက္ေသာျပဳမူေဆာင္ရြက္ပုံကို စိတ္လိုက္မာန္ပါ တုံ႔ျပန္ရန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ဆုံးျဖတ္မိပါလိမ့္မည္။ သို႔ရာတြင္ မိမိရည္မွန္းခ်က္ပန္းတုိင္ဘာျဖစ္သည္ကို အၿမဲသိတရဖို႔ လုိပါသည္။


(ဃ) ေအာင္ပန္းကို မ်က္ေျခမျပတ္ပါေစနဲ႔

ေဆြးေႏြးပြဲ၏ ရလဒ္မွာ မိမိ၏ ရပ္တည္ခ်က္ကို ရယူရန္မဟုတ္၊ မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္း ရန္ျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္ႏွစ္ခ်က္၏ ကြာျခားမႈမွာ အေရးႀကီးပါသည္။ ပြဲၾကည့္စင္ျမင့္ေပၚေရာက္ၿပီး ပထမဆုံးလုပ္ ရမည့္အလုပ္မွာ မိမိ၏လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို စိစစ္ရန္ျဖစ္သည္။

(ဃ - ၁) လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို သတ္မွတ္ပါ

မိမိလုိအပ္ခ်က္မ်ား ဘာမ်ားျဖစ္ေနသလဲဟု မိမိကိုယ္ကို ေမးၾကည့္ေသာအခါ အမ်ားအားျဖင့္ တိက် ေသာအေျဖရွိေနသည္ကို ေတြ႔ရတတ္သည္။ “ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ဥကၠဌႀကီးက ေနာင္ႏွစ္အတြက္ ကၽြန္ေတာ့ ဌာန အသုံးစရိတ္ကို တစ္ဆယ့္ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းတိုးေစခ်င္ပါတယ္” စသည္ပင္ျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ မိမိ၏ ရပ္တည္ခ်က္ ျဖစ္၍ မိမိလိုခ်င္သမွ်ကို အခ်က္အလက္၊ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္၊ အတိအက် ေဖၚျပထားျခင္းျဖစ္၏။

မိမိရပ္တည္ခ်က္၏ ေနာက္ကြယ္တြင္မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားရွိေန၏။ ယင္းတုိ႔မွာ ဤရပ္တည္ခ်က္ကိုျဖစ္ ေပၚေစေသာ အေၾကာင္းအရင္းခံမ်ားျဖစ္၏။ “ဘာ့ေၾကာင့္” ဟူေသာေမးခြန္းျဖင့္မိမိ၏ လုိလားခ်က္ကို ေဖၚထုတ္ ေပးႏိုင္သည္။ “ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒါကိုလိုခ်င္ေနသလဲ၊ ငါဘယ္ျပႆနာကိုေျဖရွင္းေနတာလဲ”

ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲဆုိသည္မွာ ႏွစ္ဖက္သြားလမ္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္တဖက္လူလုိအပ္ခ်က္ကို မျဖည့္ ဆည္းဘဲႏွင့္ မိမိ၏လုိအပ္ခ်က္ကိုခ်ည္း ျဖည့္ဆည္းရန္မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သူ၏လုိအပ္ခ်က္ကိုလည္း မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္ကဲ့သို႔နားလည္သေဘာေပါက္ရန္အေရးႀကီးပါသည္။ အထက္လူႀကီးက မိမိဌာနအသုံးစရိတ္ကို တိုး ေပးဖို႔တြန္႔ဆုတ္ေနျခင္းသည္ သူကကုမဏီ ဥကၠဌျဖစ္ဖုိ႔ေမွ်ာ္မွန္း ေနျခင္းေပၚတြင္တည္ႏိုင္ပါသည္။သူ႔ကို ၿခိဳးၿခံ ေခၽြတာသူတေယာက္အျဖစ္ ကုမဏီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕က ျမင္ေစရန္မွာ သူ႔အဖို႔မ်ားစြာအေရးႀကီးသည္မဟုတ္ပါ ေလာ။

မိမိ၏ ရပ္တည္ခ်က္ကိုမရရွိသည့္တိုင္ေအာင္ မိမိလိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုျဖည့္ဆည္းႏိုင္သည့္အခါမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ဌာနအတြက္ ရသုံးေငြ တဆယ့္ႏွစ္ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးေရးတြင္ မေအာင္ျမင္ေသာ္လည္း အျခားအခြင့္အ လမ္းတခုကို တီထြင္ႀကံဆႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ကလည္း မိမိဌာနမွ အထက္လူႀကီးကို အျမင္ ၾကည္လင္ေစႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ မိမိ၏စီမံကိန္းကို အဆင့္ဆင့္ခြျ၍ ၾကည့္လွ်င္မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလား၊ ပုံစံအားျဖင့္ ယခုႏွစ္ အတြက္ ေျခာက္ရာခုိင္ႏႈန္းတုိးၿပီး ကုမဏီဥကၠဌအသစ္ခန္႔အပ္ၿပီးမွ ေနာင္ႏွစ္အတြက္ ေနာက္ထပ္ေျခာက္ရာခိုင္ ႏႈန္းတုိးေပးမည္ဟူေသာအာမခံခ်က္ရလွ်င္မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလား။ မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို တိတိက်က်သတ္မွတ္ လုိက္ပါက ဤသို႔ေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ားစြာကို ေတြ႔လာပါလိမ့္မည္။

အခြင့္အလမ္းမ်ားကိုလည္း တင္းက်ပ္ေသာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားအျဖစ္ မၾကည့္ျမင္ဘဲ မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္ မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေပးမည့္ တိက်ေသာ သာဓကမ်ားအျဖစ္ယူဆပါ။ ရရွိမည့္ရလဒ္ကား ရည္မွန္းထားေသာ သ ေဘာတူညီခ်က္မ်ဳိးျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ တဖက္လူက မိမိ၏တင္ျပခ်က္ကို သေဘာတူလက္ခံမည္ဟု ကံေသကံမ ဆို ႏိုင္မည္မဟုတ္ေသာ္လည္း ေဆြးေႏြးပြဲအေတာအတြင္းတြင္ ပို၍ ေကာင္းေသာ အခြင့္အလမ္းတခုကိုရရွိေစႏိုင္ပါ လိမ့္မည္။

(ဃ - ၂) BATNA ညွိႏႈိင္း ေဆြးေႏြးပြဲမလုပ္ဘဲႏွင့္ ရႏိုင္သည့္ အေကာင္းဆုံးရလဒ္ ကို သတ္မွတ္ျခင္း

ေဆြးေႏြးပြဲရလဒ္သည္ (Prize) မိမိလုိအပ္ခ်က္မ်ားကို နည္းနည္းပါးပါးျဖည့္ဆည္းေပးေသာ သေဘာတူ ညီခ်က္တခုျဖစ္ရုံႏွင့္ မလုံေလာက္ပါ။ ညွိႏႈိင္းသေဘာတူညီခ်က္ရလဒ္သည္ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးပြဲမလုပ္ဘဲႏွင့္ မိမိ ဘာသာရယူႏုိင္ေသာ အေကာင္းဆုံးရလဒ္ (BATNA Best Alternative to a Negotiated Agreement) ထက္ပို ၍ အက်ဳိးရွိဖို႔ိလိုပါသည္။

(BATNA) ကိုေရြးလွ်င္ တဖက္လူ၏ သေဘာတူညီခ်က္မလုိဘဲ မိမိလိုအပ္ခ်က္ကိုျဖည့္ဆည္းႏိုင္သည္။ မိမိ၏ အထက္လူႀကီးႏွင့္ လစာတိုးေရးကို ေဆြးေႏြးျခင္းျဖစ္ပါက သင္၏ (BATNA) မွာ အျခားအလုပ္တခုေျပာင္း လုပ္ဖို႔ ျဖစ္သည္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ရြယ္ သားသမီးႏွင့္ သူတို႔၏ ရႈပ္ပြေနေသာအခန္းအတြက္ ေဆြးေႏြးျခင္း၏ (BATNA) မွာ ထုိအခန္းကို ကိုယ္တုိင္ရွင္းလင္းေပးရန္ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏုိင္သည္။ ဤဒုတိယ အေကာင္းဆုံးမ်ား သည္ မိမိႏွင့္တကြ မိမိႏွင့္တပါးသူတို႔အၾကား ဆက္ဆံေရးအတြက္ အေကာင္းဆုံးမဟုတ္သည္မွာ မွန္ပါသည္။ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္ပင္ ထို႔ထက္ (BATNA) ေကာင္းေသာ ေျဖရွင္းခ်က္ကိုရွာေဖြညွိႏႈိင္းေနရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္မိမိ၏ (BATNA) သည္ အေရးႀကီးေသာ ညွိႏႈိင္းသေဘာတူညီခ်က္တခုအတြက္ စံခ်ိန္တုိင္းေပတံျဖစ္ရ ေပလိမ့္မည္။

(BATNA Best Alternative to a Negotiated Agreement) ေဆြးေႏြးခ်က္ကို သတ္မွတ္ရာတြင္ အေကာင္းဆုံးသုံးမ်ဳိးကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမည္။ (ပထမ) မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖၚ ရန္ မိမိတဦးတည္းအေနနဲ႔ ဘာမ်ားလုပ္ႏိုင္သလဲ၊ အလြယ္ဆုံး ဥပမာ - မိမိက၀ယ္သူျဖစ္ေနလွ်င္ ေနာက္ ေရာင္းသူ တေယာက္ကိုရွာရန္၊ မိမိ က ေရာင္းသူျဖစ္ေနလွ်င္ ေနာက္၀ယ္သူတေယာက္ကုိရွာရန္ျဖစ္၏။ (ဒုတိယ) တဖက္ လူက မိမိ၏လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို အေလးဂရုျပဳလာေစရန္ (သပိေမွာက္ရန္) သို႔မဟုတ္ စစ္ေၾကျငာရန္ျဖစ္၏။ (တတိယ) မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို ပံ့ပိုးေပးႏိုင္မည့္ တတိယအစုတခုကို ဤကိစၥထဲသို႔ မည္သို႔ဆြဲသြင္းလာႏိုင္ သလဲ၊ ယင္းမွာ တရားရုံးသို႔တက္ရန္ သို႔မဟုတ္ ၾကားကျဖန္ေျဖမႈကိုလက္ခံရန္ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ား ကိုစုစည္းၿပီးေနာက္ အေကာင္းဆုံးကိုေရြးခ်ယ္လုိက္ပါ။

အေကာင္းဆုံးေနာက္တခုဆုိသည္မွာ ႀကိဳတင္ရွိေနၿပီးမဟုတ္ ယင္းကို ဖန္တီးယူရသည္။ သင္၏ (BATNA) က မခိုင္မာလွ်င္ ခိုင္မာေအာင္ျပဳျပင္ယူရမည္။ ပုံစံအားျဖင့္ လက္ရွိလုပ္ငန္းမွာပင္ အျခားအလုပ္တခုရ ရန္ စဥ္းစားမည့္အစား အျခားလုပ္ငန္းတခုမွ အလုပ္ကမ္းလွမ္းခ်က္တခုကို ရေအာင္ရွာထားပါ။ မိမိ၏ အိမ္ကို ေရာင္း၇န္ ေဆြးေႏြးေနသည္ဆိုပါစို႔၊ စိတ္၀င္စားသူတေယာက္ကို ျပၿပီးရုံျဖင့္ ေအးမေနဘဲ ေနာက္တကယ္၀ယ္လုိ သူတေယာက္ကိုရွာထားပါ။

(BATNA) သည္ေဆြးေႏြးမႈ စြမ္းရည္၏ ေသာ့ခ်က္ျဖစ္သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ သင့္တဖက္လူထက္ အေကာင္ႀကီးသည္။ အင္အားပိုသည္။ အေတြ႔အႀကံဳပိုမ်ားသည္။ ဟူေသာအခ်က္တို႔ထက္ မိမိ၏ (BATNA) က မည္မွ်ပိုေကာင္းသည္ဟူေသာအခ်က္က ပို၍ အေရးပါသည္။ (ေနာက္လုပ္ငန္းက) အလုပ္ကမ္းလွမ္းခ်က္အသစ္ က ေကာင္းေနလွ်င္ သင္၏လစာေက်နပ္ဖြယ္ရာ တိုးေပးရန္ သင့္လူႀကီးက စဥ္းစားလိမ့္မည္။ အထူးသျဖင့္ အထက္လူႀကီးက သင့္အလုပ္ေနရာတြင္ ခန္႔ထားရန္အျခားတေယာက္ကို မသတ္မွတ္ေသးလွ်င္ ဤသို႔ပိုျဖစ္ႏိုင္ ပါသည္။ မိမိတြင္ အလားအလာေကာင္းေသာ ဒုတိယ အေကာင္းဆုံးေနာက္တနည္းရွိေနၿပီး တဖက္လူတြင္မရွိ ပါက ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ မိမိကအသာစီးရႏုိင္ပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ မိမိ၏ (BATNA) ေကာင္းသေလာက္ ေဆြး ေႏြးမႈစြမ္းရည္ ပို၍ရွိရေပမည္။

(BATNA) ကိုအိတ္ထဲတြင္ေဆာင္ထားပါ။ တဖက္လူက အျပင္းအထန္ထိုးႏွက္လာ၍စိတ္လႈပ္ရွားလာပါ က အိတ္ကိုအသာအယာပုတ္ၿပီး ဒီတိုက္ပြဲက အဆင္မေျပေတာင္ ငါကေတာ့အုိေကပါကြာ လုိ႔ေျပာလုိက္ပါ။

(ဃ - ၃) ေဆြးေႏြးသင့္မသင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ပါ

မိမိ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ မိမိ၏ (BATNA) ကို သိနားလည္ၿပီးေနာက္ေဆြးေႏြးဖို႔ သင့္မသင့္စဥ္းစား ၾကည့္ပါ။ အခ်ဳိ႕ေသာပုဂၢဳိလ္မ်ားသည္ အလုပ္ကထြက္သြားရန္သင့္သည္မွာ ၾကာလွၿပီျဖစ္သည့္တုိင္ေအာင္ (အခ်ိန္မ်ားစြာယူ၍) အလြန္ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ေသာ အထက္လူႀကီးႏွင့္ ဘာေၾကာင့္ဆက္ၿပီးေဆြးေႏြးရန္ ႀကိဳးစား ေနၾကတတ္ပါသနည္း။ အေလ့အက်င့္၊ မိမိတြင္အျပစ္္ရွိသည္ဟု မလုံျခင္း၊ မိမိကိုယ္ကို အျပစ္တင္ျခင္းတုိ႔သည္ အေၾကာင္းတ၇ားမ်ားျဖစ္ႏုိင္ေသာ္လည္း၊ အခါမ်ားစြာတြင္ မိမိအတြက္ ဒုတိယအေကာင္းဆုံး (BATNA) ကို မသတ္မွတ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ မ်က္ျခည္ျပတ္ျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္သည္။

တခါတရံ မိမိ၏ (BATNA) သည္ တဖက္လူႏွင့္ရရွိႏိုင္သမွ် သေဘာတူညီခ်က္ထက္ ပို၍ေကာင္းေနႏုိင္ ပါသည္။ ေဆြးေႏြးပြဲဟူသည္မွာ တန္ဖိုးႀကီးပါသည္။ အခ်ိန္ကုန္လူပန္းရုံမက ယင္းအခ်ိန္အတြင္းတြင္ အျခားေသာ အေကာင္းဆုံးမ်ားကိုလည္းလက္လႊတ္ဆုံးရႈံးႏိုင္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးမည္ဆုိေသာအခါ ေသခ်ာစြာ စဥ္း စားေ၀ဖန္ၿပီးမွ ဆုံးျဖတ္ရန္လုိေပသည္။

မိမိ၏ (BATNA) ကို ရွိသည္ထက္ပို၍ တန္ဖိုးျဖတ္မိတတ္ပါသည္။ စီးပြားေရးသမားအမ်ားအျပားတုိ႔ သည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈလြန္ေနေသာ ေရွ႕ေနမ်ား၏ အႀကံေပးခ်က္မ်ားအေပၚအားထား၍ ျပႆနာမ်ား ေဆြးေႏြးျခင္းမျပဳဘဲ ရုံးတင္ရန္ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကရာမွ စီးပြာေရးပ်က္စီးမႈႏွင့္ ႀကံဳခဲ့ရပါသည္။ ရုံးေရာက္ေသာအမႈ၊ သပိတ္ သို႔မဟုတ္ စစ္ပြဲတိုင္းတြင္ တဖက္သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ဖက္လုံးအဖုိ႔ မိမိ၏ (BATNA) သည္ မိမိထင္ထားသ ေလာက္ မစြံေၾကာင္းေတြ႔ရတတ္သည္။ ဤအခ်က္ကို ႀကိဳ၍သိထားပါက သေဘာတူညီခ်က္မရရေအာင္တြန္း အားတခုျဖစ္လာႏိုင္သည္။

(ဃ - ၄) ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ကို မ်က္ျခည္မျပတ္ပါေစနဲ႔

ထို႔ေၾကာင့္ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတုိင္သည္ မိမိ၏ (BATNA) ကစြမ္းေဆာင္ႏုိင္သည္ထက္ မိမိ၏ လုိအပ္ ခ်က္မ်ားကို ေျပလည္ေစေသာ သေဘာတူညီခ်က္တခုျဖစ္ရမည္။ ၿပိဳင္ဖက္၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကိုလည္း တတ္ႏိုင္ သေလာက္ ျဖည့္ဆည္းေပးရေပမည္။ မိမိ၏ ရည္မွန္းခ်က္ (ပန္းတိုင္) ဘာျဖစ္သည္ကို သိနားလည္ၿပီးေနာက္တြင္ မူ ယင္းကို မ်က္ျခည္မျပတ္ေအာင္ၾကည့္ထားရမည္။ ဤကိစၥမွာ လြယ္လွသည္မဟုတ္ေပ။ ေဒါသထြက္ေသာအ ခါ တိုက္ခိုက္လုိစိတ္ေပၚလာတတ္သည္။ စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့ေသာအခါ ေဆြးေႏြးပြဲမွ ထြက္သြားလိုစိတ္ျဖစ္လာ တတ္သည္။ ဤသို႔ျဖစ္လွ်င္ သဘာ၀တုံ႔ျပန္မႈဆိုသည္ကို မည္သို႔ေသာနည္းျဖင့္ ဖယ္ထားၾကပါမည္နည္း။

(င) ကစားကြက္ကို အမည္တတ္ေပးလိုက္ပါ

တခါတရံ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ နစ္ေမ်ာပါ၀င္ပတ္သတ္ေနေသာအခါ မိမိကတုံ႔ျပန္ေနသည္ကိုပင္ သတိမထားမိဘဲ ရွိေနတတ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ပထမဆုံးလုပ္ရမည္မွာ (တဖက္လူ၏) နည္းဗ်ဴဟာကို အသိအ မွတ္ျပဳထားလုိက္ရန္ျဖစ္သည္။ ေရွးေဟာင္း (ဒ႑ာရီ) မ်ားတြင္ နတ္ဆိုးတေယာက္ကို အမည္တပ္၍ ေခၚလိုက္ ျခင္းအားျဖင့္ ယင္းနတ္ဆိုးကိုေမာင္းထုတ္ၿပီးျဖစ္သည္ဟု အယူရွိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ တဖက္၏ မတရားေသာနည္း ဗ်ဴးဟာကို ထုတ္ေဖၚလုိက္ႏိုင္ျခင္းျဖင့္ သူ၏ တန္ခိုးကိုပယ္ဖ်က္ၿပီးျဖစ္လိမ့္မည္။

နည္းဗ်ဴဟာသုံးမ်ဳိး

နည္းဗ်ဴဟာ ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာရွိရာ ယင္းတုိ႔ကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ အတားအဆီးျပဳျခင္း၊ ရန္စရိုင္းစိုင္း ျခင္း၊ ထင္မွတ္မွားေစျခင္း တို႔ေပၚတြင္တည္၍ သုံးမ်ဳိးသုံးစားခြဲျခားႏိုင္သည္။

(င - ၁) ေက်ာက္တံတုိင္းကာရံျခင္း

ေက်ာက္တံတုိင္းကာရံျခင္းနည္းဗ်ဴဟာသည္ တဆံျခည္မွ်ေရႊ႕မေပးေသာ နည္းျဖစ္သည္။ တဖက္လူ သည္ အေလွ်ာ့္အတင္းလုံး၀မလုပ္ဘဲ သူ၏ရပ္တည္ခ်က္မွလြဲ၍ အျခားေရြးစရာမရွိေၾကာင္း သင့္အား သေဘာ ေပါက္ေစပါလိမ့္မည္။ ေက်ာက္တံတိုင္းကိုတခါတရံ၌ ၿပီးၿပီးသားကိစၥတရပ္အသြင္ျဖင့္ေတြ႔ရ၏။ “ကိစၥကျပတ္ၿပီး သားပဲ၊ဘာမွထပ္လုပ္လုိ႔မရေတာ့ဘူး” သို႔မဟုတ္ ခ်မွတ္ၿပီးေသာ ေပၚလစီအျဖစ္ေတြ႔ရတတ္၏။ “ ဒါကကၽြန္ေတာ္ တို႔ေပၚလစီပဲ။ က်ဳပ္အေနနဲ႔ဘာမွ လုပ္လို႔မရဘူး” သို႔မဟုတ္ ယခင္ကဆုံးျဖတ္ခ်က္တခုကို ကိုးကားလာတတ္၏ ။ “လခ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းမွ တိုးမရရင္ ကၽြန္ေတာ္ႏႈတ္ထြက္ပါမယ္လို႔ သမဂၢ အဖြဲ႔၀င္ေတြကို ကတိခံထားခဲ့ၿပီးသားပဲ” တဖန္ တဖက္လူသည္ အဆုံးမရွိေသာ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈကို ျပဳလုပ္တတ္၏။ “ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ထပ္ၿပီးဆက္ သြယ္ပါမယ္” သို႔မဟုတ္ ေနာက္ဆုံးစကားအျဖစ္ “ ႀကိဳက္လဲယူေပါ့၊ မႀကိဳက္လဲထားခဲ့ေပါ့” ဟူ၍ ဆုိႏိုင္သည္။ သင္ထပ္မံအႀကံျပဳတင္ျပသမွ်ကို “ ဟင့္အင္း” ဟုသာအေျဖေပးလိမ့္မည္။

(င-၂) တိုက္ခိုက္မႈမ်ား

တိုက္ခိုက္မႈဆိုသည္မွာ ဖိအားေပးနည္းဗ်ဴဟာျဖစ္သည္။ သင့္အားေၾကာက္ရြံ႕ၿပီး ေနမထိထိုင္မသာ ျဖစ္ သြားကာ ၿပိဳင္ဘက္၏ ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားကို အေလွ်ာ့ေပးလုက္ေလ်ာေအာင္ရည္ရြယ္သည္။ အေတြ႔ရအမ်ားဆုံး မွာ သူတင္သလုိလက္မခံလွ်င္ ေနာင္ျဖစ္လာမည့္ အက်ဳိးဆက္ကို ေဖၚျပၿခိမ္းေျခာက္ျခင္းျဖစ္သည္။ “ ဒီလုိလုပ္ရင္ လုပ္၊ မလုပ္ရင္” ဟူ၍ျဖစ္၏။ သင္၏တင္ျပခ်က္ကိုအျပစ္ရွာ၏။ “ ခင္ဗ်ားတင္ျပထားတဲ့ကိန္းဂဏန္းေတြသိပ္ကြာ ေနတယ္” သင္၏သိကၡာကိုထိပါးေစျခင္းျဖစ္၏။ “ ဒီအလုပ္ကိုခင္ဗ်ားလုပ္တာမၾကာေသးဘူးမဟုတ္လား” သင္၏ အဆင့္ႏွင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္ကိုေထာက္ျပ၏။ “က်ဳပ္တုိ႔က တကယ့္ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိသူနဲ႔သာေျပာခ်င္တာ” တိုက္ခိုက္သူ သည္ သူ႔လိုလားခ်က္မရမခ်င္း သင့္အားေစာ္ကားအႏိုင္က်င့္၍ ထုိးႏွက္မည္ျဖစ္သည္။

(င-၃) လွည့္စားမႈ

လွည့္စားျခင္းဆုိသည္မွာ သင့္အားအေလွ်ာ့ေပးေစရန္ လိမ္ညာေသာနည္းဗ်ဴဟာမ်ားျဖစ္သည္။ တဖက္ လူသည္ရုိးသားစြာ အမွန္တရားကို ေဖာ္ထုတ္ေနသည္ဟူေသာ သင္၏ခံယူခ်က္ကို အခြင့္ေကာင္းယူတတ္သည္။ တနည္းမွာ မမွန္ကန္ေသာ လုပ္ႀကံထားေသာ၊ ရႈပ္ေထြးေသာ ကိန္းဂဏန္းမ်ားကို အသုံးျပဳၿပီး စာရင္းဇယားကို လိမ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ေနာက္တနည္းမွာ ၿပိဳင္ဘက္သည္ ကိစၥရပ္ကို ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိသူတဦးကဲ့သို႔ဟန္ေဆာင္ ကာမိမိထံမွ ရႏိုင္သေဘာက္ညွစ္ယူၿပီး တကယ့္ဆုံးျဖတ္ရမည့္အခ်ိန္ေရာက္မွ သူ႔အထက္လူတေယာက္ကသာ အဆုံးအျဖတ္ေပးႏိုင္ေၾကာင္းေျပာျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းကို “ မရွိတဲ့အာဏာ” နည္းဟုေခၚသည္။ ေနာက္တနည္း မွာ “ထပ္ေဆာင္း” နည္းျဖစ္သည္။ မိမိက သေဘာတူညီခ်က္ရၿပီဟု ယူဆၿပီး ေနာက္ဆုံးတဖက္က ထပ္တိုး၍ တင္ျပေတာင္းဆုိလာနည္းျဖစ္သည္။

နည္းဗ်ဴဟာကို အသိအမွတ္ျပဳပါ

နည္းဗ်ဴဟာကို တခု၏ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကို ေခ်ဖ်က္ရတ္ေသာ့ခ်က္မွာ ယင္းကိုအသိအမွတ္ျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။ တဖက္သူ၏ နည္းဗ်ဴဟာသည္ ေက်ာက္တံတုိင္းနည္းျဖစ္သည္ဟု အသိအမွတ္ျပလိုက္လွ်င္ သူ႔ကို အေလ်ာ့အတင္းမလုပ္တတ္သူဟု ယူဆမႈေလ်ာ့သြားလိမ့္မည္။ တိုက္ခိုက္လာမႈကို အတိအက်နားလည္ထားျခင္း ျဖင့္ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္း၊ စိတ္ဆင္းရဲဒဏ္မခံရဘဲ တဖက္လူ၏ လိမ္လည္လွည့္ျဖားမႈမွ ကင္းလြတ္ႏုိင္မည္။

ထုိနည္းမ်ား၏ ထိေရာက္မႈမွာ မိမိအေပၚဘာလုပ္လုိက္သည္ကုိ သင္ကမသိျခင္းအေပၚတည္သည္။ ပုံစံ အားျဖင့္ သင့္ေဖာက္သည္က “ ေစ်းႏႈန္းကို သူကေတာ့သေဘာက်ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ သူ၏ပါတနာက စာခ်ဳပ္ကို ျပင္ဆင္ခ်က္အမ်ားအျပားမျပဳလုပ္ဘဲ လက္မွတ္ေရးထုိုးခြင့္မျပဳ” ဟုေျပာလာသည္ဆိုပါစို႔။ သူသည္ သူ၏ ပါတနာ အား “ လူဆုိး” အျဖစ္ အသုံးခ်ေနျခင္းကို သတိမျပဳပါက သူေျပာေသာ ျပင္ဆင္ခ်က္မ်ားကိုျပဳလုပ္ရန္ သေဘာတူ လိုက္မိလိမ့္မည္။ နည္းဗ်ဴဟာကို သိနားခည္ထားျခင္းျဖင့္ သတိထားဆက္ဆံႏိုင္သည္။

အသိအမွတ္ျပဳရန္ အခက္ဆုံးနည္းဗ်ဴဟာမ်ားမွာ လိမ္ညာခ်က္မ်ားျဖစ္၏။ ၿပိဳင္ဘက္သည္အမွန္ကိုမ ေျပာဘဲ သင္ကအမွန္ဟုယူဆေစရန္ အားထုတ္လိမ့္မည္။ သူ၏ ယခုေျပာစကားမ်ားႏွင့္ သူ၏ အတိတ္ကေျပာစ ကားမ်ားလုပ္ပုံကိုင္ပုံ၊ မ်က္ႏွာေပး၊ ကိုဟန္အေနအထား အသံေနအသံထားတို႔အၾကား သဟဇာတ မျဖစ္မႈတို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္ရန္လိုသည္။ လူလိမ္သည္စကားလုံးမ်ားကို က်င္လည္စြာေရြးခ်ယ္သုံးႏႈန္းႏိုင္ေသာ္လည္း၊ စိုးရိမ္ ေၾကာင့္ၾကမႈေၾကာင့္၊ လိပ္ျပာ မသန္႔ေသာေၾကာင့္ အသံနိမ့္ျမင့္မႈကိုမထိန္းႏုိင္ေပ။ မ်က္ႏွာေပးကိုလည္း ထိန္းရန္ ခက္တတ္သည္။ ပုံစံအားျဖင့္ သူ႔အၿပံဳးသည္ အမဲ့ျဖစ္ေနတတ္သည္။ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈဆိုသည္မွာ အေၾကာင္း အရင္းအမ်ားရွိတတ္သျဖင့္ သဲလြန္စတခုတည္းျဖင့္ မလုံေလာက္ပါ။ သဲလြန္စအမ်ားကို ရွာၾကည့္ရမည္။

နည္းဗ်ဴဟာမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းဆုိသည္မွာ ႏိုးႏိုးၾကားၾကားရွိျခင္းသာျဖစ္သည္။ အလြန္အမင္းသံသ ယရွိျခင္းမဟုတ္ေပ။ တခါတရံ ကၽြႏု္ပ္တို႔သည္ အျခားလူတေယာက္၏ အျပဳအမူကို နားလည္မႈလြဲတတ္သည္။ ယ ခုေခတ္အတြက္ နာမည္အႀကီးဆုံး ႏိုင္ငံေရးျမင္ကြင္းတခုမွာ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢတြင္ မိန္႔ခြန္းေျပာရင္း ဆိုဗီ ယက္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ “ နီကီတာ ကရုရွက္ ” ကစားပြဲကို ဖိနပ္ျဖင့္ထုေနပုံျဖစ္သည္။ လူတိုင္းကသူ၏ လြန္ကဲေသာအ ျပဳအမူသည္ အေနာက္အုပ္စုကို ၿခိမ္းေျခာက္ရန္ ရည္ရြယ္ေသာနည္းဗ်ဴဟာတခုျဖစ္သည္ဟုယူဆ၏။ “ ခုတႀကိမ္ ဖိနပ္နဲ႔ထုရင္ ေနာက္တခါ ႏ်ဴးကလီးယားလက္နက္နဲ႕မထုေပဘူးလား” ဟုေတြးၾကသည္။ ေနာက္အႏွစ္သုံးဆယ္ အၾကာတြင္မူ ကရုရွက္၏ သား ဆာေဂက သူ႔ဖခင္၏ ရည္ရြယ္ခ်က္သည္အမ်ားထင္ထားတာႏွင့္မ်ားစြာကြဲျပား ေၾကာင္းရွင္းျပ၏။

ဆိုဗီယက္ယူနီယံနယ္နိမိတ္အျပင္ဘက္သို႔ အေရာက္အေပါက္နည္းေသာကရုရွက္က အေနာက္ႏိုင္ငံ လူထုသည္ ျပင္းထန္ေသာႏိုင္ငံေရးအေျခအတင္ေျပာပြဲမ်ားကိုႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကသည္ဟု ၾကားဖူးထား၏။ ထုိ႔ ေၾကာင့္သူက အေနာက္ႏိုင္ငံပရိတ္သတ္သေဘာက်မည္ဟုယူဆကာ မိမိတင္ျပလုိသည့္အခ်က္ကိုဖိနပ္ျဖင့္စားပြဲ ကိုထုျခင္းျဖင့္အေလးအနက္ေဖၚျပလုိက္၏။ ပရိတ္သတ္က လန္႔ဖ်ပ္ၿငိမ္က်သြားေသာအခါ ကရုရွက္ထက္ အံ့ၾသ သြားသူမရွိေတာ့ေပ။ သူ(အေနာက္ႏုိင္ငံသားတေယာက္) လို ႀကိဳးစားျပဳမူခဲ့သည္မဟုတ္ပါလား။ ကရုရွက္၏ အဆင္မေျပေသာ ျပဳမူခ်က္သည္ မတူကြဲျပားေသာယဥ္ေက်းမႈႏွစ္ခုေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ နားလည္မႈလြဲမွား ခ်က္တခုသာျဖစ္ပါသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ေရဒါကိုအသုံးျပဳပါ။ သံခ်ပ္ကာအကၤ ီ်ကို မ၀တ္ပါႏွင့္ လိမ္ညာျဖန္းသန္းမႈတခု၊ သို႔မဟုတ္ မသိမသာထိုးႏွက္မႈတခုကို ခံစားမိေသာအခါ စိတ္ထဲမွာမွတ္ထားလိုက္ပါ။ ယင္းကို အသိအမွတ္ျပဳလုိက္ျခင္းျဖင့္ ေျခဖ်က္လိုက္ၿပီး ယင္းသည္ ဧကန္ဧက ကိစၥတခုမဟုတ္ဘဲ ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရာ တခုအျဖစ္သာ စိတ္တြင္ ေတးထား လိုက္ပါ။ ဆက္ဆံရခက္သူမ်ားသည္ နည္းဗ်ဴဟာတခုကိုသာ သုံးၾကသည္မဟုတ္သျဖင့္ အျခားအေထာက္အ ထားမ်ားကိုလည္း ရွာၾကည့္ပါ။

မိမိ၏ ေပ်ာ့ကြက္မ်ားကို သိနားလည္ပါ

ၿပိဳင္ဖက္က မိမိအေပၚအသုံးခ်ေသာနည္းဗ်ဴဟာမ်ားကို ေကာင္းစြာေခ်ဖ်က္ရန္အတြက္ သူ၏ နည္းဗ်ဴ ဟာမ်ားကိုသာမက မိမိ၏ခံစားခ်က္ကိုလည္း သိနားလည္ရန္လုိအပ္သည္။

မိမိက တဖက္လူအား တုံျပန္ေနၿပီဆိုသည္ကို ပထမဆုံး မိမိ၏ ခႏၵာကိုယ္မွသိသည္။ ဗိုက္ထဲကေအာင့္ လာသည္။ ရင္ကခုန္လာသည္။ မ်က္ႏွာက နီလာၿပီးလက္ဖ၀ါးတြင္ေခၽြးျပန္လာသည္။ ထုိအခ်က္တို႔က တခုခုမွား ေနေၾကာင္းျပသည္။ သင္သည္ပြဲၾကည့္စင္ျမင့္သို႔တက္ခ်ိန္တန္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ညႊန္းေနၾကသည္။

ကၽြႏု္ပ္တို႔အားလုံးတြင္ စိတ္ဓာတ္ေရးရာအရ ထိခိုက္လြယ္ေသာေနရာမ်ားရွိၾကသည္။ ယင္းတုိ႔ကို (ေပ်ာ့ ကြက္) မ်ားဟုေခၚႏိုင္သည္။ အခ်ဳိ႕သည္ ေသးငယ္ေသာ ေ၀ဖန္မႈမ်ဳိးကိုပင္ တူးတူးခါးခါးတုံ႔ျပန္တတ္၏။ တစုံတ ေယာက္က မိမိကိုေလွာင္သည္ဟု ထင္မွတ္ယုံျဖင့္ အႀကီးအက်ယ္ေဒါသထြက္တတ္သည္။ မိမိအယူအဆကို လက္မခံလွ်င္ပင္ မခံႏိုင္၊ မရပ္ႏုိင္ျဖစ္တတ္၏။ အခ်ဳိ႕ကမူ ကိုယ့္တြင္တာ၀န္ရွိသည္ဟု ယူဆ၍လည္းေကာင္း၊ တဖက္သားက မိမိကိုမုန္းတီးမည္စိုး၍လည္းေကာင္း၊ အခ်င္းမ်ားရမွာ ေၾကာက္၍လည္းေကာင္း၊ အေလွ်ာ့ေပး တတ္ၾကသည္။

မိမေပ်ာ့ကြက္မ်ားကိုသိထားပါက တဖက္က မိမိ၏ေပ်ာ့ကြက္ကို တိုက္ခိုက္လာသည္ႏွင့္သိႏိုင္သည္။ တ ဖန္ယင္းသို႔သိလုိက္ျခင္းျဖင့္ မိမိ၏ သဘာ၀တုံ႔ျပန္မႈကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏို္င္လိ္မ့္မည္။ မိမိအား စနစ္စည္းကမ္းမရွိ၊ ေခါင္း ရႈပ္ေနသူဟု အေခၚမခံလိုလွ်င္ စနစ္တက်စည္းကမ္းရွိေအာင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားပါ။ ထို႔ေနာက္တြင္မူ အျခား တေယာက္က မိမိအား ဗရုတ္သုတ္ခ ႏိုင္သည္ဟု စြပ္စြဲေသာအခါ ခါထုတ္လိုက္ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

ကၽြႏု္ပ္တုိ႔သည္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈအတိၿပီးေသာ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ေနထိုင္လုပ္ကိုင္ေနၾကရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏႈတ္ျဖင့္တိုက္ခ်ုက္မႈမ်ားရွိမည္ကိုေမွ်ာ္လင့္ထားၿပီး ယင္းတုိ႔ကို ဂရုမစိုက္ပါႏွင့္။ တဖက္လူသည္ မိမိ၏ေဒါသ၊ အ ေၾကာက္တရားႏွင့္ လိပ္ျပာမသန္႔မႈတို႔အေပၚ အခြင့္ေကာင္းယူရန္ ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း၊ သတိရပါ။ မိမိက စိတ္ခံ စားမႈမ်ား ကိုမထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဘဲ ေဆြးေႏြးရာတြင္ ထိေရာက္မႈမရွိ္ပါက သူ႔အႀကိဳက္ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ငယ္ စဥ္က ကစားေဖၚတေယာက္က ရန္လိုေစာ္ကားလာေသာအခါ “ ေျပာခ်င္ရာေျပာ ငါဂရုမစိုက္ဘူး” ဟုေျပာခဲ့ၾက သည္မဟုတ္ပါလား။ ဤ သင္ခန္းစာသည္လူႀကီးမ်ားအေနျဖင့္လည္း သတိရဖို႔ေကာင္းေသာ သင္ခန္းစာတခုျဖစ္ ပါသည္။

တိုက္ခိုက္ထုိးႏွက္ျခင္းခံရေသာအခါ တဖက္လူကို ဒါထက္ပိုၿပီး ဘာမွ်မလုပ္တတ္သူတေယာက္အျဖစ္ရႈ ျမင္ျခင္းသည္ မ်ားစြာအေထာက္အကူျဖစ္ေစပါသည္။ ပုံစံအားျဖင့္ အထက္လူႀကီးက မိမိ၏ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္မ်ား ေရွ႕တြင္ မၾကာခဏ အျပစ္ရွာ ဆူပူျခင္းခံရေသာ အမ်ဳိးသမီးတဦး၏ ခံယူခ်က္ကို ၾကည့္ၾကစို႔။ “ သူ႔ အေၾကာင္း ကိုေခါင္းထဲထည့္ထားတုန္းက ကိုင္တိုင္ေရာ မိသားစုေရာ သိပ္ၿပီးစိတ္ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကရတယ္ ေနာက္ေတာ့ သူ ဟာ ငါ့ရဲ့ဘ၀နဲ႔ ဘာမွ်မဆိုင္ဘူးလုိ႔ ဆုံးျဖတ္ၿပီး သူနဲ႔ခြာၿပီး စဥ္းစားလိုက္တယ္။ ဒီေတာ့ “ ေအာ္ ဒင္းဟာ လူနဲ႔သူနဲ႔ ဘယ္လိုဆက္ဆံရမယ္ဆိုတာ မသိတဲ့ သနားစရာသတၱ၀ါပါလား” လုိ႔သေဘာေပါက္လာတယ္။ အဲဒီေနာက္ သူ ဘာလုပ္လုပ္ ကၽြန္မကလစ္လ်ဴရႈထားလိုက္တယ္။ ကၽြန္မကိုဘယ္လိုခလုတ္တိုက္တုိက္ မလႈပ္မွန္းသိေတာ့ သူ႔ အက်င့္ဆုိးလည္း ရပ္သြားပါတယ္။”